Kijk op de Classic Bike Garage facebookpagina
Stuur een email
Kijk op de Classic Bike Garage YouTube pagina
Restauratie

BMW R90s wordt fabrieksnieuw

De BMW R90s moet fabrieksnieuw worden

Werk in uitvoering

Een BMW R90s Daytona Orange is in restauratie. De opdracht is simpel: “Zo veel mogelijk fabrieksnieuw”. Dat is goed te doen want deze ‘matching numbers’ project-motorfiets is nog heel gezond. Bovendien zijn onderdelen redelijk makkelijk te krijgen.

Lees het restauratieverslag van onder (eerder) naar boven (nu).

Naar de start van de restauratie


BMW R90s - typeplaatje laat er geen twijfel over bestaan dat dit een echte R90s is

Volbloed BMW R90s

Kleur goed? Check! Juiste BMW-logo? Check! Typeplaatje ok? Check!

Zo langzamerhand wordt de BMW R90s compleet nieuw. Alle onderdelen zijn op zo goed mogelijke manier teruggebracht naar fabrieksspecificatie. Dat garandeert een prachtig eindresultaat en een volbloed R90s. 

De de restauratie is nu voor 75% klaar en in de komende tijd gaan we hem helemaal afbouwen en testen.

Lees ook het nieuwsbericht van de R90s en een stukje historie


BMW R90s - nieuwe uitlaatset

Blikvangers

De chromen uitlaatpijpen op een klassieke BMW boxers zijn altijd blikvangers. Daarom mogen ze op een compleet gerestaureerde motorfiets niet ontbreken. Gelukkig worden deze uitlaten nog gemaakt en zijn ze gemakkelijk te krijgen.

In dit geval is er voor een complete nieuwe uitlaatset gekozen waarbij ook de uitlaatbochten en de balanspijp is vervangen.

Nieuw chroom van voor tot achter.


BMW R90s - tellerset met nieuwe behuizing

Leeftijd verstopt

Als je deze foto ziet lijkt alles nieuw wat aan en op de motor zit. Het enige wat de echte leeftijd van de BMW R90s verraadt is de tellerstand van de kilometerteller.

Want bijna alles op deze foto is dan ook nieuw of gereconditioneerd. Het stuur is opnieuw verchroomd, de tellerbehuizing is vernieuwd, de lichtschakelaar is nieuw, de stuurhouders zijn opnieuw gespoten en de bouten en moeren werden opnieuw verzinkt. 

 


BMW R90s - voorwiel met Daytona Orange spatbord

Eindelijk kleur

Als eenmaal de versgespoten spatborden op de motorfiets zitten, krijgt de BMW R90s steeds meer een gezicht. Alles valt samen en er ontstaat een geheel. 

Zoals het hoort is het kunststof spatbord met rubber ringen op de voorvorkbrug gemonteerd. Gebeurt dat zonder rubber ringen, dan is de kans heel groot dat er op termijn scheuren ontstaan.

Deze foto is al eerder op de Instagrampagina van Classic Bike Garage gepost. 


BMW R90s - motorblok krijgt vorm

Weg roest

Als je deze foto vergelijkt met de foto van de dynamo eerder op deze pagina, dan is het verschil overduidelijk. Gelukkig waren alle onderdelen nog prima te redden en is alles met zorg schoongemaakt, gestraald, gecontroleerd en weer geassembleerd.

Het motorblok zit weer in het frame. De afbouw van de BMW R90s kan verder gaan. 


BMW R90s - startmotor in motorblok

Klaar voor de start

Het zal nog wel even duren voor het zo ver is dat er gestart kan worden, maar de startmotor is er klaar voor. 

Het motorblok zit inmiddels in het frame en de cilinders en de koppen zijn gemonteerd. Overal nieuwe pakkingen en afdichtingen dus het motorblok kan straks geen olie lekken zijn. 

De elektrische installatie die boven het motorblok zit hangt er nog los bij. De nieuwe bobines komen nog aan het frame en voor de dynamoregelaar komt een nieuwe. 


Distributie en kop

De oude distributieketting die via de krukas de nokkenas aandrijft is vervangen voor een nieuwe, inclusief nieuwe spanner. Dat is altijd even een lastige operatie omdat krukas en nokkenas gelijktijdig met ketting in het blok moeten zakken. Vooraf moet dan al de timing goed staan want die is achteraf niet meer te corrigeren.
Op de andere foto één van de gestraalde cilinderkoppen.
BMW R90s - cilinderkop gestraald
BMW R90s - distributie aangebracht

BMW R90s - vliegwiel en koppeling

Motorblok op stoom

De drijfstangen zitten weer aan de krukas gemonteerd en het geheel is in het blok geplaatst. 

Ook het vliegwiel is op de krukas bevestigd. Achter het vliegwiel zit een nieuwe oliekeerring voor de afdichting van het carter. De koppeling is samen met de drukgroep al gemonteerd. 

De achterste lagering van de krukas is op zowel axiaal als radiaal speling gecheckt en voorzien van de juiste bronzen lagerring.


BMW R90s - balhoofdplaatje gemonteerd

BMW R90s opbouw

Steeds meer onderdelen liggen klaar voor montage op de BMW R90s. We beginnen met het opnieuw aanbrengen van het typeplaatje op het balhoofd.

De start van de opbouw is heerlijk. Schone, nieuwe of gereconditioneerde onderdelen worden weer gemonteerd. Eindelijk blijven de handen schoon.

Op de foto op de achtergrond de carterdelen van het motorblok, de aluminium velgen, een naaf en de nieuwe overtrek voor de buddyseat.


Opbouw is leuk

Als je op de eerdere foto’s de roestige bende ziet is het altijd weer feest als schone, gestraalde en gespoten onderdelen worden samengevoegd.
Op de foto’s gereviseerde startmotor en de onderkant van de voorvorkpoten waarin nieuwe stoppers en afdichtringen zitten.
BMW R90s - gereviseerde startmotor
BMW R90s - voorvorkpoten

Naven en schijven

De oude remschijven en naven zijn nog prima en komen erg netjes uit de straalkast. Ook hier is het nat stralen dat de uiteindelijke finish geeft.
Op de foto’s is goed te zien dat het vuil en de oxidatie die zich gedurende vele jaren heeft opgestapeld compleet is verwijderd. Het schone aluminium wordt weer zichtbaar.
BMW R90s - remschijjf weer netjes
BMW R90s - wielnaaf gestraald

BMW R90s - Silver Smoke uitvoering

Zwart/zilver kan ook

De BMW R90s is ooit in twee uitvoeringen geleverd. Daytona Orange zoals de motor die hier gerestaureerd wordt, en in Silver Smoke.

Deze laatste uitvoering staat hier op de foto. Hoewel de motorfiets overwegend zwart is heeft BMW toch gekozen om deze kleur Silver Smoke (Rauchsilber nr. 561) te noemen. 

Silver Smoke was bij de introductie van de R90s in 1974 de enige verkrijgbare kleur. In 1975 kwam daar Daytona Orange bij dat in de fabriek ‘Eigelb’ (eigeel) genoemd werd.

Mooi is natuurlijk een kwestie van smaak, maar de Daytona Orange uitvoering is in ieder geval de meest gewilde.


BMW R90s - deze kleur heet Daytona Orange

Daytona Orange

Het kost wat maar dan heb je ook iets. Het spuitwerk voor deze BMW R90s is in Duitsland gedaan door een specialist. Het ziet er geweldig uit en vergeleken met foto’s van originele BMW R90s modellen klopt de kleur en vooral het kleurverloop exact. 

De kleur heet Daytona Orange en is een standaard kleur voor deze motor. 

Eerst worden alle delen zilvergrijs gespoten. Daarna worden de oranje accenten aangebracht en vervolgens wordt de rode bies met de hand getrokken. In dit geval zit er blanke lak over alles heen. Origineel zitten de biezen op de blanke lak, maar eronder zijn ze slijtvaster.


BMW R90s - nieuwe drijfstangbouten verplicht

Verplicht nieuw

Op de foto een van de twee drijfstangen. Het grote oog aan de drijfstang bestaat uit twee delen die met bouten vast zitten. Hiermee klemt de drijfstang rond het big-end lager op de krukas. Het kleine oog zit aan de zuiger. 

De binnenkant van het grote oog is bekleed met twee lagerschalen die door olie gesmeerd de boel soepel laten draaien. 

De bouten waarmee de drijfstangen vast zitten moeten bij montage elke keer worden vervangen. Door het vastdraaien raken ze iets uitgerekt en oude bouten zijn daardoor hun rek kwijt. Altijd vervangen dus. De zwarte bouten op de foto zijn de nieuwe.


BMW R90s - dynamodeksel gestraald

Diepreiniging

Het zal duidelijk zijn dat het dynamodeksel voor op het motorblok als enige  een schoonmaak- en straalbehandeling heeft gehad. 

Uiteindelijk worden alle aluminium delen van de BMW R90s op deze manier behandeld met hetzelfde eindresultaat. Heel mooi, maar ook arbeidsintensief. Want voor deze behandeling is het noodzakelijk dal alle onderdelen die in het motorblok en de versnellingsbak zitten, worden gedemonteerd. 

Grondig doorspoelen na het stralen en schoonblazen met perslucht is heel belangrijk om het achtergebleven straalmiddel te verwijderen.


Stralend schoon

Kleppendeksels en uitlaatwartels worden met glasparels gestraald en daarna nat gestraald voor een mooie finish. 
Op de foto’s is het verschil van voor  en na duidelijk zichtbaar.
Stralen met fijne glasparels is tijdrovend maar het resultaat is prachtig.
BMW R90s - klepdeksels gestraald
BMW R90s - uitlaatwartels gestraald

Achterbruglagers

De achterbruglagers zijn voorafgaand aan het poedercoaten verwijderd. De passing van deze lagers wordt tijdens het coaten beschermd met een dop. Zonder deze dop komt overal coating en past het lager niet meer. Het kost dan veel tijd om de passing schoon te maken. 
Het inpersen van de lagers gebeurt met een hydraulische pers.
BMW R90s - achterbruglagers inpersen
BMW R90s - achterbruglagers inpersen

BMW R90s - niet nieuw maar opnieuw verzinkt

Niet nieuw

Alle specifieke bouten en moeren, assen en beugeltjes worden opnieuw glansverzinkt. Dat ziet er altijd weer prachtig uit en daardoor lijken ze net nieuw. 

 

BMW R90s - terug van de poedercoater

Nieuwe coating

Het frame en de overige zwarte delen van de BMW R90s zijn weer terug van de poedercoater. Dat is altijd het startsein voor het begin van de opbouw. 

Een beetje nabewerken is altijd nodig om schroefdraad en andere passingen weer goed te laten functioneren.


BMW R90s - shims in de versnellingsbak

Versnellingsbak

Bij het openen van de versnellingsbak blijken de tandwielen nog in tip-top conditie te zijn. Enkele lagers zijn wel aan vervanging toe en dat geldt automatisch voor alle afdichtingen. Altijd vernieuwen is noodzakelijk.

Bij demontage goed in de gaten houden welke shim waar zit. Foto’s en labels zijn onmisbaar. 


BMW R90s - secondewijzer los in klokje

Klokje van slag

In de stuurkuip van de BMW R90s zit boven de kilometer- en toerenteller een klokje en een voltmeter. De secondewijzer van het klokje was van zijn as losgekomen en moet weer op z’n plek. Dat betekent dat de tellerring die het glas vasthoudt er af moet. Nu was van beide klokjes deze ring toch al beschadigd dus verwijderen was toch al noodzakelijk.

Na schoonmaken van het glas gaat er op de voltmeter en het klokje een nieuwe ring. Daarvoor is een speciaal gereedschap gemaakt dat de ring om het tellerhuis vouwt.


BMW R90s - cardanlagers vervangen

Cardancheck

Bij een volledige restauratie als deze gaat ook het cardan uit elkaar. Alle lagers worden gecheckt en waar nodig vervangen. Op de foto is een van de versletenlagers te zien. In de plastic zak zit al een nieuwe die hem vervangt. 

Alle afdichtingen worden ook vernieuwd en de speling van de tandwielen wordt gemeten en zo nodig gecorrigeerd met nieuwe shimms.


BMW R90s - waterschade buddyseat

Lekkende buddyseat

Het vinyldekje van de buddyseat was nog in goede staat. Maar kennelijk was het al eens vervangen want wat hier op de foto is te zien is onmiskenbaar de waterschade veroorzaakt door een gescheurde hoes.

Ook de schuimvulling die opengeklapt onder de zadelbodem ligt, is al eens gerepareerd.  

De zadelbodem boven op de foto is compleet doorgeroest en moet vervangen worden. Een donorzadel heeft hier uitkomst gebracht. Na poedercoaten van de bodem en repareren van het schuim komt er weer een nieuw vinyldek op.


Laswerk

Vaste prik bij deze BMW’s is slijtage aan de middenstandaard. Het opbokken van de motor veroorzaakt zoveel slijtage dat de gaten in de standaard vallen.
Dichtlassen en verstevigen helpt hier prima. Een nieuwe standaard kan ook want die zijn volop verkrijgbaar.
De andere foto laat een breuk in een frameplaat zien. Oude val schade. Dichtlassen is de oplossing. 
BMW R90s - breuk in frameplaat
BMW R90s - middenbok versleten

BMW R90s - opmeten cilinderdiameter en zuigerspeling

Meten is weten

Voor het opmeten van slijtage gevoelige delen neme we altijd rustig de tijd. Om de diameter van de cilinder te meten en dus de slijtage te kunnen vaststellen, is een speciale micrometer nodig. Die staat hier links op de foto. Daarmee meet je op verschillende plaatsen in de cilinder de diameter. Komt de meting boven een bepaalde waarde, dan is boren en honen noodzakelijk en komt er een nieuwe zuiger. 

In dit geval geeft de meting aan dat de cilinder tegen de bovengrens waarde zit. In dit geval van een volledige restauratie is het advies om te reviseren.


BMW R90s - vervuild motorblok

Rustig demonteren

Steeds meer onderdelen komen los van het motorblok. Uiteindelijk gaat alles eraf en eruit. 

Alle onderdelen worden gestraald en daarna nat gestraald om het oppervlak te verdichten. Dat geeft een mooi eindresultaat.

Het voordeel van nat stralen is dat het oppervlak minder snel vuil aanneemt en ook makkelijker schoon is te maken. 


Koppen er af

Als de koppen er af gaan krijg je een aardig beeld van de toestand van het motorblok. De bougies die even hieronder staan, gaven ook al aan dat er iets aan de hand was. Nu zien we helemaal dat er werk aan de winkel is. 
Er is behoorlijk wat kool en roetafzetting in de cilinderkop. En in de cilinder ligt wat olie. Straks de boel maar eens schoonmaken en nameten. 
BMW R90s - koolaanslag
BMW R90s - olie in de cilinder

BMW R90s - roest onder de hoofdremcilinder

Frameroest

Het is bijna altijd prijs onder op het frame onder de hoofdremcilinder. Deze hydraulische remcilinder heeft BMW bij deze boxers met voorschijfrem(men) onder de benzinetank geplaatst. Na verloop van tijd gaat deze cilinder lekken en de agressieve remvloeistof vreet de lak op. Roest is het gevolg. Omdat de hoofdremcilinder uit het zicht zit valt het vaak pas op als het te laat is. 

Na revisie van de hoofdremcilinder is het lekken over zijn en maakt de nieuw aangebrachte poedercoating het frame weer netjes. 

De rubber kabelgeleider waar onder meer de bougiekabels doorheen lopen is nog prima te redden.


BMW R90s - bedrading in kaart brengen

Bedrading noteren

Altijd als er hier een motorfiets gedemonteerd wordt komt alles goed gedocumenteerd in een bestand te staan. De vele foto’s zijn elke keer weer een goede hulp om te zien hoe dingen gezeten hebben, of dat nu op de juiste of verkeerde manier was.

De elektrische installatie inclusief de draadboom blijkt nog in heel goede staat. Maar het karakteristieke pijnpunt van de bedrading van de vrijloopschakelaar onder de versnellingsbak, is ook hier een punt van aandacht. De isolatie breekt na verloop van tijd door hittewerking. Nieuwe bedrading is de enige optie.


Vervuilde bougies

Nog een puntje van aandacht. En ook hier is niet veel onderhoud geweest in de afgelopen jaren.
Deze bougies kunnen in de vuilnisbak. De zware vervuiling en koolafzetting geeft wel aan dat er nog wel wat werk is aan het motorblok.
BMW R90s - Zeer vervuilde bougies
BMW R90s - Zeer vervuilde bougies

BMW R90s - hier heeft de startmotor zijn werk gedaan

Startmotorruimte

Ook onder de startmotor geen vrolijke aanblik. Jarenlange ophoping van vuil en zout heeft ook hier z’n sporen achtergelaten. 

De startmotor die hier zat zag er ongeveer hetzelfde uit. Verder naar boven op deze pagina is dezelfde startmotor weer te zien, maar dan helemaal gereviseerd.


BMW R90s - dynamo is flink gecorrodeerd

Dynamo bloemkool

Als het dynamodeksel van het blok gaat zien we dat hier wel wat werk is. Waarschijnlijk is met deze motor in de winter doorgereden en heeft men nooit iets gedaan aan de zoutinwerking op het aluminium. In ieder geval is hier nooit onderhoud gepleegd. 

Als je dit ziet zakt de moed je in de schoenen. Het kan namelijk ook helemaal verkeerd uitpakken. Als het aluminium zo is aangevreten dat er tijdens het schoonmaken en stralen de gaten in vallen, is er niets meer aan te doen. Vervangen is dan de enige optie. 

De wisselstroomdynamo gaat straks volledig uit elkaar om onderdelen schoon te maken en te controleren. 

Hopelijk valt het mee.

Overigens wist de eigenaar niet van deze staat van de motor. Hij had hem recent aangeschaft bij een dealer.


BMW R90s - overal corrosie

Pokdalige BMW R90s

Zo op het eerste gezicht ziet alles er nog redelijk uit. Hier en daar wat corrosie, achterstallig onderhoud en vervuiling, maar verder ‘solid as a rock’. 

Karakteristiek voor de BMW R90s zijn de zwart gespoten cilinders. Dit model is in april 1975 uit de fabriek in Berlijn gerold. In die tijd produceerde de fabriek daar de /6 lijn die bestond uit de modellen R90s, R90/6, R75/6 en de R60/6. De R90s was met het grootste vermogen het vlaggenschip in deze serie.

Hoe deze modellen gebouwd werden is in deze BMW bedrijfsfilm op deze pagina te zien. 


BMW R90s is klaar voor demontage

Klaar voor demontage

De BMW R90s was al gedeeltelijk gedemonteerd toen hij hier in de werkplaats aankwam. De eigenaar had zelf al een begin gemaakt maar door tijdgebrek kwam het er niet van om er verder aan te gaan. Bovendien heeft hij nog een ander project waar hij mee bezig is.

Geen probleem natuurlijk want een lopend project oppakken doen we hier wel vaker. 

De basis van de R90s is in ieder geval gezond en de motor is helemaal compleet.


  • BMW R90s in restauratie - achternaaf
  • BMW R90s in restauratie
  • BMW R90s in restauratie - bedrading
  • BMW R90s in restauratie - bobine
  • BMW R90s in restauratie - bougies
  • BMW R90s in restauratie - cardan
  • BMW R90s in restauratie - claxon
  • BMW R90s in restauratie - dynamo
  • BMW R90s in restauratie - motorblok
  • BMW R90s in restauratie - rechterzijkant
  • BMW R90s in restauratie - remschijf
  • BMW R90s in restauratie - startmotor

BMW R90s, de start

Zo van de aanhanger en net in de werkplaats. Er is genoeg te doen voordat deze motorfiets weer fabrieksnieuw is.


4 reacties op BMW R90s wordt fabrieksnieuw

  1. Jacques Bottema schreef:

    Het was weer geweldig om dit verslag te lezen.
    Ben alleen erg benieuwd wat de oorzaak van de koolafzetting en zwarte bougie’s was.
    Versleten zuiger(veren), luchtfilter dicht, choke vast of ???

  2. Raymond Hallie schreef:

    Het is altijd boeiend om jouw technische verslagen te lezen Hans, ook de foto’s maken een hoop van de restauratie uitdagingen duidelijk.
    Knap en mooi werk!

    Groet, Raymond.

  3. Ron schreef:

    Wat een prachtig verslag van de renovatie en mooi te zien, dat de motor weer in nieuwstaat wordt gebracht. Veel precisiewerk en aandacht voor details! Ben heel benieuwd hoe de motor er helemaal klaar uit gaat zien. De kleur is geweldig!

  4. Leo Noordzij schreef:

    Alweer een prachtig restauratieverslag van een klassieker. Hans ik lees je stukjes altijd met plezier. Zorgvuldig en duidelijk geschreven. Toppie.

    Leo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Lees de privacyregels